Վերջին օրերի իրադարձությունները, հատկապես ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Անտոնի Բլինկենի այցը Հայաստան, բարձրացրել են մի շարք հարցադրումներ, որոնք պահանջում են խորը վերլուծություն և հասկանալի պատասխաններ։ Իրենց բնույթով դրանք ոչ թե քաղաքական հռետորիք են, այլ ռազմավարական հարցեր, որոնցից կախված է մեր երկրի ապագան։
Առաջին հարցը, որը պետք է հստակ բացահայտվի, հետևյալն է․ Ո՞վ է առաջնորդում Հայաստանը։ Ի՞նչ ուղղությամբ է այս իշխանություն մեզ տանում։ Քանի որ «արևմտամետ հասարակությունը» և ԱՄՆ-ը այսօր գտնվում են գրեթե սառը պատերազմի վիճակում՝ ունենալով տարբեր նպատակներ, հասարակությունը պետք է հասկանա, որ այս իշխանությունը մեզ առաջնորդում է միայն մեկ ուղղությամբ՝ Թուրքիայի ծայրագավառ։
Երկրորդ հարցը վերաբերում է ԱՄՆ-ի ներքին քաղաքականությանը։ Եթե իշխանության գա Դեմոկրատական կուսակցությունը, ի՞նչ կլինի «Թրամփի ուղու» հետ։ Պատասխանը, տրամաբանականորեն, այն է, որ ամերիկացիները կվերանայեն իրենց քաղաքականությունը և կվաճառեն իրենց բաժնեմասերը միակ հնարավոր գնորդին՝ Թուրքիային և Ադրբեջանին։
Երրորդ հարցը վերաբերում է պետական մեքենիզմի կողմից իրականացվող տեղեկատվական քարոզչությանը։ 9 մլրդ դոլարի «ներդրման» մասին անընդհատ խոսելը, որը պետք է ապացուցեր Հայաստանի «հաջողությունը», արդեն իսկ ապացուցել է իր անարդյունավետությունը։ Իրականությունը շատ ավելի կոշտ է։
Չորրորդ հարցը վերաբերում է արժանապատվությանը։ Ինչպե՞ս է հնարավոր ծափահարել այնպիսի հայտարարությանը, որ «Ադրբեջանում տիրում է տոլերանտ մթնոլորտ», երբ մեր աչքի առաջ քանդվում են հայկական եկեղեցիներն ու Արցախը, որը մենք կորցրեցինք։
Հինգերորդ հարցը վերաբերում է անվերապահ պայմանների կատարմանը։ Պարզվել է, որ ոչ մի փոխադարձություն չկա։ Թուրք և ադրբեջանցի վարորդները կշարժվեն մեր տարածքով, իսկ հայ վարորդը չի կարողանա անցնել Ադրբեջանի տարածքով դեպի Ռուսաստան։ Այս պայմանը, որը 2020 թվականին դիտարկվում էր որպես անընդունելի, այսօր կատարվում է՝ առանց որևէ դիմադրության։
Վեցերորդ հարցը ամենաուղղակի է․ Ի՞նչ է շահել Հայաստանը։ Անվերապահորեն կատարելով Ադրբեջանի ամենակոշտ պայմանը՝ անխոչընդոտ միջանցքը, մենք ի՞նչ ենք ստացել։ Իրականում մենք կորցրել ենք Արցախը, իսկ մեր երկրի տարածքը, հատկապես Սյունիքը, դառնում է ադրբեջանական ճանապարհի և հանքային ռեսուրսների ռեգիոն։
Այս ամենի ֆոնին, երբ Երևանում տեղի է ունենում տրանսպորտային ճամփորդությունների ավելիացումը պատահարների պատճառով, իսկ իշխանությունները փորձում են խաբել հասարակությանը «հեքիաթներով», հստակ է դառնում, որ պետք է փոխել մտածելակերպը։ Հաջորդ իշխանությունները պետք է իրենց նախընտրական ծրագրերում ունենան այս խնդիրների լուծման կոնկրետ ուղիները։ Քանի դեռ պայմանավորվածությունները հում են, հնարավոր է բանակցել և ապահովել ավելի դրական ապագա։